22 kwietnia 2026 r. odbył się finał III Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy o Stanisławie Wyspiańskim, zorganizowanego przez Zespół Placówek Oświatowych im. Stanisława Wyspiańskiego w Borzęcie we ścisłej współpracy z Akademią Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie. Wydarzenie miało miejsce w murach uczelni – przestrzeni szczególnie ważnej dla dziedzictwa artystycznego i teatralnego – co nadało turniejowi wyjątkowy, prestiżowy i uroczysty charakter.
Realizacja turnieju w tak znaczącym miejscu była nie tylko przedsięwzięciem organizacyjnym, lecz przede wszystkim wyrazem owocnej współpracy środowiska szkolnego z uczelnią artystyczną, której patron – Stanisław Wyspiański – pozostaje jednym z najważniejszych twórców polskiej kultury. Dzięki otwartości i zaangażowaniu akademii możliwe było stworzenie wydarzenia łączącego edukację szkolną z żywym doświadczeniem sztuki.
Uroczystość rozpoczęła się od oficjalnego powitania uczestników, opiekunów oraz zaproszonych gości przez Rektora Akademii Sztuk Teatralnych – prof. dr hab. Grzegorza Mielczarka, który jako gospodarz miejsca podkreślił znaczenie twórczości Stanisława Wyspiańskiego dla polskiej kultury oraz rolę młodego pokolenia w jej dalszym odkrywaniu i interpretowaniu.
Uczestnicy mieli okazję obejrzeć spektakl przygotowany przez studentów Akademii Sztuk Teatralnych – wydarzenie o szczególnym wymiarze artystycznym, stanowiące żywe spotkanie z teatrem. Ten wyjątkowy element ukazał praktyczny wymiar kształcenia artystycznego i stworzył przestrzeń do bezpośredniego obcowania ze sztuką. Dopiero po tym inspirującym wstępie uczestnicy przystąpili do właściwych zmagań konkursowych.
Po tym inspirującym wstępie głos zabrała również Dyrektor Zespołu Placówek Oświatowych w Borzęcie – Pani Marzena Bylica, która w serdecznych słowach przywitała uczestników, ich opiekunów oraz zaproszonych gości. W swoim wystąpieniu podkreśliła rangę turnieju jako przedsięwzięcia rozwijającego zainteresowania humanistyczne i artystyczne młodzieży, a także wyraziła satysfakcję z owocnej współpracy z Akademią Sztuk Teatralnych. Następnie przedstawiła skład jury, powierzając jego członkom odpowiedzialną rolę oceny zmagań konkursowych.
Po tej oficjalnej części uczestnicy przystąpili do właściwych zmagań konkursowych. Turniej skierowany był do uczniów klas V–VIII szkół podstawowych noszących imię Stanisława Wyspiańskiego z całej Polski. Jego głównym celem było przybliżenie sylwetki i dorobku artysty, rozwijanie zainteresowań literaturą i sztuką, kształtowanie umiejętności analizy i interpretacji dzieł kultury oraz inspirowanie młodzieży do twórczego działania.
Turniej skierowany był do uczniów klas V–VIII szkół podstawowych noszących imię Stanisława Wyspiańskiego z całej Polski. Jego głównym celem było przybliżenie sylwetki i dorobku artysty, rozwijanie zainteresowań literaturą i sztuką, kształtowanie umiejętności analizy i interpretacji dzieł kultury oraz inspirowanie młodzieży do twórczego działania.
Do etapu ogólnopolskiego zakwalifikowały się trzyosobowe drużyny reprezentujące swoje szkoły, wyłonione wcześniej w eliminacjach szkolnych. Uczestnicy zmierzyli się z zadaniami wymagającymi zarówno rozległej wiedzy, jak i kreatywności, umiejętności pracy zespołowej oraz wrażliwości artystycznej.
Rywalizacja przebiegała w trzech etapach:
• sprawdzian wiedzy o życiu i twórczości Stanisława Wyspiańskiego;
• praca z materiałem źródłowym;
• zadania twórcze o charakterze plastycznym i literackim.
Dodatkowo nagrodzonym elementem turnieju był test z wykorzystaniem aplikacji Kahoot, który wzbudził duże zaangażowanie uczestników i wprowadził dynamiczny, interaktywny charakter rywalizacji.
W ramach poszczególnych konkurencji uczestnicy mierzyli się z różnorodnymi zadaniami, które wymagały zarówno wiedzy, jak i umiejętności analitycznych oraz kreatywności. Jednym z wyzwań było uporządkowanie „rodzinnego archiwum” rodziny Wyspiańskich – uzupełnienie danych osobowych oraz przyporządkowanie wizerunków do odpowiednich stopni pokrewieństwa. Uczniowie podejmowali się także rozpoznawania i podawania tytułów jak największej liczby portretów autorstwa artysty.
Kolejne zadania dotyczyły inspiracji antykiem – uczestnicy wskazywali tytuł eposu, do którego Wyspiański stworzył cykl linearnych rysunków, oraz rozpoznawali przedstawionych na nich bohaterów. Sprawdzano również znajomość biografii artysty poprzez wypowiedzi na temat jego podróży oraz umiejętność łączenia miejsc z ważnymi osobami i wydarzeniami z jego życia.
Nie zabrakło zadań odnoszących się do sztuk plastycznych – uczniowie podawali tytuły witraży oraz rozpoznawali motywy roślinne pojawiające się w ich kompozycjach, a także identyfikowali projekty artystyczne na podstawie materiału ilustracyjnego.
Istotną część stanowiła praca z materiałem źródłowym – uczestnicy wyszukiwali konkretne dzieła w zasobach cyfrowych Muzeum Narodowego, analizowali wybrany obraz, przywoływali wypowiedzi bohaterów dramatu „Wesele”, a także wskazywali czynniki zagrażające dziełom sztuki oraz działania podejmowane w celu ich ochrony.
Dużym wyzwaniem okazały się również zadania twórcze, w których uczniowie mogli wykazać się pomysłowością i wyobraźnią – przygotowywali m.in. recenzję w formie wpisu na portal turystyczny, prezentując miasto poprzez miejsca związane z Wyspiańskim, a także projektowali koszulkę promującą jego twórczość.
Tak zaplanowane konkurencje pozwoliły nie tylko sprawdzić poziom wiedzy uczestników, lecz także ukazać ich różnorodne talenty oraz umiejętność twórczego i świadomego obcowania ze sztuką.
Po zakończeniu wszystkich konkurencji, a przed ogłoszeniem wyników, uczestnicy mieli okazję wziąć udział w spotkaniu z ekspertkami – Panią Łucją Skoczeń-Rąpałą oraz Panią Magdaleną Laskowską. W formie krótkiego wywiadu przybliżyły one specyfikę pracy historyka sztuki oraz konserwatora zabytków, opowiadając o swojej codziennej działalności, ścieżce zawodowej oraz wyzwaniach związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego. Uczniowie mogli dowiedzieć się m.in., na czym polega analiza dzieła sztuki „od kuchni”, jak wygląda proces konserwacji zabytków oraz jaką rolę odgrywa odpowiedzialność i precyzja w pracy z unikatowymi obiektami. Spotkanie to miało nie tylko charakter edukacyjny, ale również inspiracyjny – pokazało młodym uczestnikom, że pasja do sztuki może stać się drogą zawodową.
Po zsumowaniu punktów ze wszystkich konkurencji jury wyłoniło laureatów turnieju:
I miejsce – Szkoła Podstawowa nr 4 w Skawinie;
II miejsce – Szkoła Podstawowa w Mordarce;
III miejsce – Szkoła Podstawowa nr 140 w Krakowie;
IV miejsce – Szkoła Podstawowa w Borzęcie;
V miejsce – Szkoła Podstawowa w Bibicach.
W konkursie Kahoot nagrody otrzymali:
I miejsce – Joanna Kędzierska ze Szkoły Podstawowej nr 4 w Skawinie;
II miejsce – Zuzanna Długosz ze Szkoły Podstawowej w Borzęcie;
III miejsce – Helena Wysogląd ze Szkoły Podstawowej nr 140 w Krakowie.
Naszą szkołę reprezentowała drużyna (pod opieką Pani Barbary Pająk) z klasy V w składzie: Adrianna Ćwierz, Zuzanna Długosz i Aniela Wincenciak.
Wydarzenie zaszczycili swoją obecnością znamienici goście:
Burmistrz Myślenic – Pan Jarosław Szlachetka, który objął patronat honorowy nad turniejem, Pani dr Marta Romanowska – historyk sztuki, wykładowca w Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie oraz przedstawicielka Wydziału Edukacji w Krakowie – Pani Paulina Dzikiewicz-Rożniatowska.
Nad prawidłowym przebiegiem turnieju czuwało jury w składzie:
• Pani dr hab. Monika Jakowczuk (Dziekan Wydziału Aktorskiego AST);
• Pani Małgorzata Ciemińska (Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Zdrowia Urzędu Miasta i Gminy Myślenice);
• Pani dr Natalia Nowacka (Dyrektor Pola Kultury w Niepołomicach);
• Pani Łucja Skoczeń-Rąpała (Kierownik Pracowni Konserwacji Papieru i Skóry Muzeum Narodowego w Krakowie);
• Pani Magdalena Laskowska (Kustosz Muzeum Narodowego w Krakowie).
Różnorodność doświadczeń i kompetencji członków komisji zapewniła wysoki poziom merytoryczny oceny oraz rzetelność wyłonienia laureatów.
Za przygotowanie i koordynację wydarzenia odpowiadały Pani Sabina Zając oraz Pani Aneta Włodarczyk. Niezwykle istotną rolę w realizacji turnieju odegrała także Pani Jolanta Pulchna, reprezentująca Akademię Sztuk Teatralnych, której zaangażowanie i wsparcie organizacyjne przyczyniły się do sprawnego i uroczystego przebiegu wydarzenia. Nad stroną techniczną finału turnieju i jego sprawnym przebiegiem czuwał Pan Wojciech Pułka.
III Ogólnopolski Turniej Wiedzy o Stanisławie Wyspiańskim był nie tylko sprawdzianem wiedzy, lecz także prawdziwym świętem kultury, sztuki i współpracy instytucji edukacyjnych. Spotkanie to stworzyło przestrzeń do wymiany doświadczeń, inspiracji oraz budowania wspólnoty wokół wartości, które pozostają niezmiennie aktualne w dorobku wybitnego artysty.
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom, nauczycielom oraz osobom zaangażowanym w organizację turnieju za wspólnie stworzoną, podniosłą i inspirującą atmosferę tego wyjątkowego wydarzenia!
